Tuesday, August 13, 2013

SUAHKIKNA

SUAHKIKNA
Sia Gin Suan Mung (Mungkhek)


Suakkik cih pen piangthak cih tawh a khiatna kibang hi a, gupna tawh kisai a genna ahi hi. Tawntung sihna pan in suakta in nuntak tawntungna ih neihna a gen ahi hi. Tua sihna pan in ong honkhia in nuntakna ong pia pen Pasian ahi hi. A suakkik nai lo mite pen sihna sung ah a om lai ahi hi. Ih it mite a sih ciang in kikhasia in kidah mahmah a hihleh tawntung sihna sung ah a om lai ih innkuanpihte, ih lawmte, ih mipihte, mi tampite ading khasiat leh dah huai zaw lo ding ahi hiam?

I. SUAHNA NAM NIHTE
Lai Siangtho sung ah suahna nam nih na om hi. Tuate pen tui tawh suahna leh Kha Siangtho tawh suahna ahi hi (Jn 3:5). Aneu 6 na sim suak lehang, “Mihing sung pan a suakte mihing mah hi bek a, Kha tawh a suakte kha mi ahi uh hi” na ci hi. John 3:5 leh 6 munte en khawm lehang tui tawh suahna pen mihing sung pan suahna hi a, tua pen khat vei suahna ahi hi. Kha Siangtho tawh suahna pen nih vei suahna hi a, suahkikna, pianthankna ahi hi.

II. SUAHKIKNA CIH BANG AHI HIAM?
Topa Zeisu in, “Aman tak in kong gen in ah, mi khatpeuh a suahkik keileh Pasian’ ukna sung ah lut thei lo ding hi” (John 3:3) na ci hi. Suahkikna a cih bang ahi hiam?
Suahkikna cih kammal pen „gennethei anothen‟ hi a tunglam pan suaksak cihna ahi hi. Pianthakna pen ei lam pan thalawh theih, lei theih, leh kipiak theih hi lo a tunglam pan ong kipia hi zaw hi. Pasian in ong piak khong letsong hi a, ih san ding bek a kisam ahi hi.
„Suakkik‟ cih pen passive voice tawh ki-at hi. A khiatna pen „kisuakkik sak‟ cihna hi zaw hi. Kisuakkik sak cih ciang in ei ahi lo, midang khat in ong suaksak ahi hi. Ei leh ei kisuakkik sak thei lo hi hang. Ei leh ei kipiangthak sak thei lo hi hang. Ei leh ei vantung gam ah kitung sak thei lo hi hang. Eite ong suakkik sak, ong piangthak sak, vantung ong tung sak pen Pasian ahi hi. Ih mawhna hang in sihna a thuak ih hi a, ih
mawhnate Pasian in ong maisak theih nading in Pasian kiang ah zuat ding, ih mawhnate kisik in mawhmaisakna ih nget ding kisam hi. Tua hileh, “Amah in eite hong honkhia hi. Eite in no hoih ih sepzawhna hang in hong honkhia hi lo in eite tung ah suahtakna leh nuntakna thak a hong pia Kha Siangtho in hong sawpsiangna hang in a hong hehpihna tawh a hong honkhia ahi hi” (Titus 3:5).
Suahkikna cih pen Pasian‟ nasep hi a, Zeisu ih upna hang in nuntak tawntungna ong pia in Ama tate ong suak sak hi. “Tua bang hi taseleh ama thu ngai in amah a um mite khempeuh Pasian’ tate suah nading thu a pia hi. Tua bang in Pasian’ tate suahna pen leitung ngeina nute pate sung pan suahna tawh hi lo in Pasian’ sung pan in suahna ahi hi” (Jn. 1:12-13). A suakkik lo mite Pasian‟ tate hi lo uh a, Pasian‟ ukna sung ah lut thei lo ding hi (Jn 3:3).

III.BANGHANG IN SUAKKIK DING KISAM HIAM?
Mi khat peuh a suah kik keileh Pasian‟ ukna sung ah lut thei lo ding hi (John 3:3). Mawh nei sa in kisuak a, khat vei bek a suak mite pen mawh nei sa in si ding hi. Mawhnei mite pen Lai Siangtho in Dawimangpa‟ tate ci hi. Nih vei suahna in Dawimangpa tate pan in Pasian‟ tate, Pasian‟ innkuanpihte ong suak sak hi (Jn.1:12-13). Khat vei bek ih suak leh ih tun nang pen tawntung sihna hi a, nih vei ih suak leh ih tun nang pen nuntak tawntungna mun ahi hi. Khat vei suakna pen a si ding in a suak hi a, nih vei suakna pen a nunta tawngtung ding in a suak ahi hi. Khat vei suahna tawh leitung gam ah kilut a, nih vei suahna in Pasian‟ ukna gam sung ah ong lut sak hi. Tua a hihman in nih vei ih suak loh a phamawh ahi hi.

IV. BANGCI KISUAK-KIK THEI DING HIAM?
Titus 3:4-5 na ah, “Ahi zong in eite hong Honpa ahi Pasian’ itna leh a migitna thu hong kilat ciang in amah in eite hong honkhia hi. Eite in na hoih ih sep zawhna hang in hong honkhia hi lo in eite tung ah suahtakna leh nuntakna thak a hong pia Kha Siangtho in hong sawpsiangna hang in a hong hehpihna tawh a hong honkhia ahi hi” cih kimu hi. Ih Topa Zeisu ih upna tungtawn in Kha Siangtho in eite ong siangsak in mi thak ong suak sak hi. Zeisu Khazih sung ah a om mi in mi thak a suak zo ahi hi. Zeisu in eite mawhna khempeuh tang in si a, ei thuak ding teng ong thuak sak khin a hihman in ei thuak ding om nawn lo hi. Tua Zeisu in tua bang in si a, kei hong honkhia hi ci-in Amah upna in gupna ong ngah sak ding hi.

Nuntakna Lampi Lom 1, Hawm 4 July – August 2013 pan kila hi.

No comments:

Post a Comment